تبلیغات
وبلاگ پزشکان شهرستان شوش دانیال (ع) - چرا خون دماغ میشویم
دوشنبه 23 مرداد 1391

چرا خون دماغ میشویم

   نوشته شده توسط: دکتر علی قطفان    نوع مطلب :پزشکی ،

شایع ترین محل خونریزی دماغ در كودكان و جوانان قسمت قدامی تیغه بینی است. خوشبختانه خونریزی این ناحیه را می توان به آسانی كنترل كرد.

مشكل ترین و پیچیده ترین محل خونریزی در قسمت پشتی جدار خارجی و تیغه وسط بینی در اشخاص مسن است. این نوع خونریزی، براحتی كنترل نمی شود و گاهی نیاز به اقدامات تخصصی در بیمارستان دارد.

مقدار زیادی مایع لزج در بینی ترشح می شود. این ماده، هوایی را كه تنفس می كنیم، مرطوب می شود. با بالا رفتن سن و پیر شدن، رطوبت بینی به خشكی می گراید.


غشای ظریف داخل بینی خشك و شكننده شده و موجب  می شود كه سیاهرگ ها و سرخرگها ترك بر دارد و با كمترین فشار دچار خونریزی شود. گاهی بالا كشیدن ساده بینی یا عطسه ای ملایم، می تواند به خون دماغ منجر شود.

علل خونریزی متنوع است. علل ممكن است موضعی باشد و در اثر آسیب وارده به بینی ایجاد شود، مانند دستكاری بینی با انگشت، انحراف تیغه بینی، استفاده از اسپری های مخصوص بینی، استفاده طولانی مدت از اكسیژن و گاهی سرطان بینی.

گاهی علت موضعی نبوده و اختلالی در سطح عمومی بدن وجود دارد كه خود را با خونریزی از بینی نشان می دهد. بیماران فشارخونی با افزایش فشارخون ممكن است دچار خونریزی از بینی شوند.

بیماری های دیگری كه ممكن است با خونریزی از بینی همراه باشد، شامل اختلالات انعقادی (هموفیلی)، نارسایی مزمن كلیه یا سرطان خون است.

اگر شیء خارجی در بینی فرو برود ترشحات بدبو همراه با خون خارج می شود. این شكل از خونریزی از بینی را باید در بیمارستان و تحت تدابیر خاص معالجه كرد. باید جسم خارجی را خارج كرده و گاهی كار به جراحی و برداشتن بافت مرده و آسیب دیده می كشد.

مصرف داروهای ضدانعقاد كه موجب رقت خون می شود، باعث اشكال در توقف خونریزی خواهد  شد. همچنین ممكن است موجب خونریزی مكرر از بینی شود.

از جمله این داروها می توان به آسپیرین، وارفارین، انواع داروهای مسكن همچون بروفن، پیروكسیكام، دیكلوفناك و ایندومتاسین اشاره كرد.

افرادی كه وارفارین مصرف می كنند به محض مشاهده خونریزی از هر ناحیه ای از بدن باید به پزشك مراجعه كنند. خونریزی در این افراد نشانی از مسمومیت با وارفارین است.

خونریزی مكرر از یك سوراخ بینی، بخصوص زمانی كه با انسداد همان سوراخ بینی همراه باشد باید بررسی كامل شود. چون ممكن است ضایعات بدخیم درون بینی باعث خونریزی شود.

اولین اقدام در برخورد با فردی كه دچار خونریزی است اطلاع به اورژانس (115) برای انتقال بیمار است. دقت كنید كه خونریزی از بینی ممكن است شدید بوده یا شدید شود و بیمار را تا مرز شوك پیش ببرد.

برای بند آوردن یا كنترل نسبی خونریزی روشی كه براحتی قابل انجام است فشردن قدام بینی با انگشت شست و انگشت میانی است.

پس از كنترل خونریزی در اورژانس، باید برای پیگیری به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه كرد. بیمارانی كه خون دماغ شده اند و تحت درمان با وارفارین هستند یا داروهای مسكن استفاده می كنند، در مورد قطع یا ادامه مصرف باید با پزشك خود مشورت كنند.

درمان كلی
1- حفظ خونسردی
2- بیمار باید بنشیند و بالاتنه‌ی خود را به جلو خم كند و دهان خود را باز نماید او در این حالت می‌تواند خون را تف كرده و آن را قورت ندهد سرانجام بالاتنه باید به حالت معمول در آید.
تنها اگر به مدت 5 دقیقه قسمت جلوئی بینی را در سمت خونریزی به روی تیغه‌ی بینی با انگشت دست بفشاریم بسیاری از خونریزی‌های بینی مهار می‌شوند به بیماران گوشزد می‌شود كه پنبه یا دستمال در بینی خود نگذارند. زیرا ممكن است هنگام در آوردن آنها دچار مشكل شوند و مخاط بینی بیشتر دچار آسیب شوند. اگر سابقه خونریزی شدید یا طولانی وجود دارد یا در حین معاینه بیمار دچار افت فشار خون ارتوستاتیك (كاهش فشار خون وضعیتی) می‌شود. تعیین سطح هموگلوبین و هماتوكریت جهت تصمیم‌گیری در مورد ضرورت تزریق خون به بیمار الزامی است.
3- كمپرس‌های سرد باید پشت گردن و همچنین پشت بینی گذارده شود.
4-پایین آوردن فشار خون
6- قطع داروهای ضد انعقادی
درمان موضعی
-
كوتر كردن (cautery)
-
تامپوناد قدامی و خلفی
مهار خونریزی احتیاج به همكاری بیمار و وسایل معاینه دقیق از جمله چراغ پیشانی و ساكشن دارد روش‌های متعددی برای هموستاز (توقف خونریزی) وجود دارد كه می‌تواند از كوتریزاسیون شیمیایی (اسید‌تری كلرواستیك و نیترات نقره) و الكتریكی تا تامپون قسمت قدامی و خلفی بینی متفاوت باشد. البته روش‌های دیگری از جمله كوتریزاسیون با كمك آندوسكوپی- بستن شریان‌های اصلی‌تر جراحی‌های سپتوپلاستی تیغه‌ی بینی و ... وجود دارد.
باید در ابتدا خون، لخته‌ها و اجسام خارجی را خارج شود. سپس از فنیل افرین و لیدوكائین جهت ایجاد انقباض عروقی و بی‌حسی لازم به شكل موضعی شود. می‌توان درست روی همان مخاط شكننده به آرامی یك قلم آغشته به نیترات نقره را به عروق خونی كه به موضع خونریزی می‌رسند تماس دهیم بهتر است آن رگ خونی كه به محل خونریزی دهنده می‌رسد سوزانده شود تا این كه مستقیماً خود محل را بسوزانیم.
در صورتی كه امكان كوتریزاسیون نباشد یا با كوتریزاسیون خونریزی كنترل نشود باید از تامپون استفاده كرد.

بدون توجه به روش اقدامی، تامپون بینی باید دست كم 72-48 ساعت باقی بماند هم به دلیل اینكه این پانسمان راه تخلیه سینوس‌های اطراف بینی را می‌بندد و هم به خاطر اینكه احتمال سندرم شوك عفونی كاهش یابد از آنتی بیوتیك استفاده می‌شود.

حدود 10% خون دماغ‌های خلفی به روش‌های درمانی معمولی پاسخ نمی‌دهد و مداخله جراحی لازم است.